Η υπόθεση που ερευνά η εισαγγελία Ξάνθης σχετικά με πλαστογραφία στη συνεταιριστική καπνοβιομηχανία ΣΕΚΑΠ, την πλειοψηφία των μετοχών της οποίας κατέχει η κρατική Αγροτική Τράπεζα, φαίνεται να είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Τριάντα πέντε χρόνια μετά την ίδρυσή της η άλλοτε κραταιά καπνοβιομηχανία εμφανίζει σήμερα έντονα σημάδια απαξίωσης, με ένα εργοστάσιο-φάντασμα στη Ρωσία που δεν έχει λειτουργήσει ποτέ, με όργιο κομματικών προσλήψεων και με τσιγάρα παραγωγής της που για πολλοστή φορά εντοπίζονται σε αποθήκες λαθρεμπόρων.
Στη συνεταιριστική καπνοβιομηχανία ποτέ δεν αποδόθηκαν ευθύνες για επενδυτικές αστοχίες, για σπατάλες και για ρουσφετολογικές προσλήψεις (το σύνολο των εργαζομένων είναι σήμερα 330) που κοστίζουν εκατομμύρια ευρώ.
Λίγες μέρες πριν τις τελευταίες εκλογές, το απελθόν διοικητικό συμβούλιο της ΣΕΚΑΠ έλαβε απόφαση για την προαγωγή 56 ατόμων, κάτι που θα επιβάρυνε τον προϋπολογισμό της μισθοδοσίας με ένα ποσό της τάξης των 300.000 ευρώ εν μέσω κρίσης και ενώ η Αγροτική Τράπεζα είχε κλείσει την κάνουλα του δανεισμού. Μάλιστα, σύμφωνα με την καταγγελία που διερευνά η εισαγγελία της Ξάνθης, στην απόφαση αλλοιώθηκαν οι ημερομηνίες, ώστε να φαίνεται ότι ελήφθη σε ουδέτερο χρόνο, πριν την προκήρυξη των εκλογών, όπως ήταν και η σαφής οδηγία της κρατικής μεγαλομετόχου ΑΤΕ. Ο πρώην πρόεδρος της ΣΕΚΑΠ Νίκος Παππάς διευκρινίζει ότι η απόφαση ελήφθη από τον αντιπρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου Γ. Ράπτη, απόντος του ιδίου, και ότι ανακλήθηκε, επιβεβαιώνοντας τελικά το παράτυπο του πράγματος.
Η αδιαφανής διαδικασία που ακολουθήθηκε προεκλογικά είναι απλώς ένας κρίκος σε μια αλυσίδα ανάλογων πρακτικών. Την περίοδο που επιτρεπόταν η διαφήμιση τσιγάρων, τη μερίδα του λέοντος από το κονδύλι της προβολής λάμβαναν ΜΜΕ φιλικά προσκείμενα στον εκάστοτε ισχυρό βουλευτή του νομού Ξάνθης. Η μεγάλη συνεταιριστική βιομηχανία αποτελεί “πολιτικό μαγαζί”, όπως παραδέχονται “γαλάζιοι” και “πράσινοι” συνδικαλιστές. Το κλίμα είναι οικογενειακό, αφού ο κάθε πολιτικός αλλά και συνδικαλιστής έχει βολέψει παιδιά, εγγόνια και ανίψια, σε καλοπληρωμένες θέσεις - οι μισθοί του απλού εργάτη είναι της τάξης των 1.300 ευρώ καθαρά και των προϊσταμένων ξεπερνούν τις 3.000 ευρώ, ενώ με τα προγράμματα εθελουσίας εξόδου πολλοί βρέθηκαν στα 42 τους με παχυλές αποζημιώσεις και συντάξεις εφ’ όρου ζωής. Μια θέση στη ΣΕΚΑΠ ήταν “λαχείο”, γι’ αυτό και όποιος το κέρδιζε “αντάμειβε” με ψήφους τον βουλευτή που μεσολάβησε. “Είμαστε παραμάγαζο του εκάστοτε κυβερνητικού βουλευτή”, λέει στη “ΜτΚ” παλαιός συνδικαλιστής και μέλος του δ.σ. που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, ενώ την ίδια κατάσταση περιγράφει και νυν μέλος του δ.σ. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι η ΣΕΚΑΠ αποδείχθηκε “γούρικη” για όλους τους προέδρους της, που αργότερα πήραν μια θέση στα ψηφοδέλτια του κόμματός τους στις εθνικές εκλογές...
Εκτός από το εργοστάσιο της Ξάνθης, η ΣΕΚΑΠ διατηρεί παραγωγική μονάδα και στη Ρωσία, στην περιοχή Μιν-Βόντι. Η συνεταιριστική βιομηχανία ξόδεψε 1,3 δισεκατομμύρια δραχμές με τιμές του 1998 για να το αποκτήσει και συνεχίζει να δαπανά χιλιάδες ευρώ το χρόνο για τη φύλαξη των εγκαταστάσεων, ωστόσο εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία το εργοστάσιο δεν παρήγαγε ούτε ένα πακέτο τσιγάρα και η περίφημη διείσδυση στη ρωσική αγορά δεν έγινε ποτέ. Σημειωτέον, άλλη επένδυση στη Ρουμανία, για συμπαραγωγή τσιγάρων με βιολογικό φίλτρο, δεν ευοδώθηκε και έτσι απλά η εταιρεία έχασε άλλα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Εκατομμύρια ευρώ χάνει και το ελληνικό δημόσιο από τα τσιγάρα της ΣΕΚΑΠ που διακινούνται λαθραία. Το τελευταίο επεισόδιο με λαθραία τσιγάρα παραγωγής ΣΕΚΑΠ σημειώθηκε περί τα τέλη Νοεμβρίου, όταν τεράστιες ποσότητες BF και Cooper με την ένδειξη “export only” βρέθηκαν σε αποθήκη στον Ασπρόπυργο. Μόνο αυτά που εντόπισε η ΥΠΕΕ (πρώην ΣΔΟΕ) από το 2008 μέχρι σήμερα πλησιάζουν τα δύο εκατομμύρια πακέτα, που αντιστοιχούν σε δασμούς της τάξης των 5 εκατομμυρίων ευρώ. Τα ποσά που τελικά χάνονται, από όσα φορτία δεν εντοπίζονται από τις υπηρεσίες, θα πρέπει να είναι τουλάχιστον δεκαπλάσια, αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές.
Παλιότερα ήταν συχνότατο το φαινόμενο κάποιοι να σταματούν τα φορτηγά της ΣΕΚΑΠ καθ’ οδόν προς την Αθήνα και να κλέβουν το φορτίο των τσιγάρων, με τρόπο που έδειχνε ότι οι δράστες ήξεραν τι ώρα θα περάσει το όχημα και από πού. Τα τελευταία χρόνια τα φορτία με τα τσιγάρα είτε φεύγουν για τη Βουλγαρία και μυστηριωδώς επιστρέφουν σε ελληνικές αποθήκες για να πωληθούν λαθραία σε χώρες όπου η τιμή τους είναι πολύ υψηλότερη, είτε φτάνουν μέχρι το λιμάνι εξόδου, από εκεί μεταφέρονται σε μια ελεύθερη ζώνη συναλλαγών και επανεισάγονται στο εσωτερικό της αγοράς. Επίσης, πολλά τσιγάρα που προέρχονται από τις αγορές της Κίνας φέρουν “μαϊμού” σήματα της ΣΕΚΑΠ. Άμεση εμπλοκή της εταιρείας στη λαθραία διακίνηση δεν έχει ποτέ διαπιστωθεί. Μετά από καταγγελίες ελεγκτές του ΣΔΟΕ έκαναν φύλλο και φτερό την εταιρεία επί δέκα μήνες και στο πόρισμά τους δεν διαπίστωσαν οποιαδήποτε φορολογική ή τελωνειακή παράβαση. Οι συμφωνίες με τους αντιπροσώπους κλείνονται στο εργοστάσιο και μετά την πώληση η ΣΕΚΑΠ ουδεμία ευθύνη φέρει, σημειώνει ο πρώην πρόεδρος της βιομηχανίας Νίκος Παππάς, προσθέτοντας ότι παρ’ όλα αυτά άνθρωποι της εταιρείας συνοδεύουν το φορτίο μέχρι το λιμάνι εξαγωγής, όπου υπάρχει τελωνειακός έλεγχος.
Όπως σε όλες τις μεγάλες υποθέσεις λαθρεμπορίου, πάντως, δύο πράγματα είναι σίγουρα: πρώτον, ότι για να στηθεί το κύκλωμα λαθρεμπορίας χρειάζονται άτομα σε καίριες θέσεις και, δεύτερον, ότι κάποιοι κερδίζουν μαύρο χρήμα με μεγάλη ευκολία.
ΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ
ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ...
