Παντου χρωσταμε!

Το έλλειμμα διχοτομεί την κυβέρνηση

Στα δύο τείνει να χωριστεί η κυβέρνηση όσον αφορά την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και του τρόπου διεξόδου από την κρίση.

O Πρωθυπουργός και κάποιοι υπουργοί τάσσονται υπέρ της ήπιας διαχείρισης της κρίσης- κάτι που έγινε απολύτως σαφές με τις δηλώσεις του κ. Παπανδρέου χθες στις Βρυξέλλες-, ενώ ο υπουργός Οικονομικών και σειρά κορυφαίων υπουργών της κυβέρνησης θεωρούν πως είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθούν περισσότερα μέτρα τώρα ώστε να περάσει μήνυμα αποφασιστικότητας στις διεθνείς αγορές για μείωση των ελλειμμάτων.

Ο κ. Παπανδρέου, ο οποίος την Τετάρτη είχε πει πως το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας απειλεί την εθνική κυριαρχία, στηρίζει την «ήπια προσαρμογή» και τη διαχείριση της κρίσης χωρίς να ληφθούν σκληρά μέτρα. Έχει μάλιστα επισημάνει στους συνομιλητές του ότι τα κερδοσκοπικά παιχνίδια που παίζονται εις βάρος της Ελλάδας κάποια στιγμή θα λήξουν και πως όλο αυτό «είναι θέμα κλίματος και επικοινωνίας». Ενδεικτικό των θέσεών του είναι ότι όταν του επισημαινόταν ότι απαιτείται η άμεση λήψη μέτρων ώστε να σταλεί ένα μήνυμα στο εξωτερικό, ανέφερε πως αυτό μπορεί να γίνει με πρωτοποριακές κινήσεις και πρωτοβουλίες, όπως η έκδοση «πράσινων» ομολόγων που θα δώσουν ώθηση στην πράσινη ανάπτυξη.

Του άσκησε κριτική. Την περασμένη Τρίτη το μεσημέρι μάλιστα σε συνάντησή του στο Μέγαρο Μαξίμου με τον υπουργό Οικονομικών (και υπέρμαχο της λήψης μέτρων) Γιώργο Παπακωνσταντίνου, ο κ. Παπανδρέου άσκησε κριτική στον υπουργό υποστηρίζοντας ότι από δικά του λάθη και παραλείψεις επιδεινώθηκε η κατάσταση αναφορικά με την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας. Του καταλόγισε μάλιστα ότι δεν κατάφερε να επικοινωνήσει σωστά το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η κατάσταση και να πολλαπλασιαστούν οι πιέσεις. Ο κ. Παπακωνσταντίνου, ο οποίος γνώριζε από πρώτο χέρι τις απόψεις της Κομισιόν καθώς είχε κατ΄ επανάληψη δεχθεί τις επικρίσεις του Χοακίν Αλμούνια και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισε, έφυγε από το Μέγαρο Μαξίμου με την εντύπωση ότι ο Πρωθυπουργός παρέμενε στην ίδια γραμμή της μη λήψης μέτρων άμεσα, αλλά της διαχείρισης της κρίσης με ήπιο τρόπο.

Εξεπλάγη και ο ίδιος από την ομιλία του Πρωθυπουργού την Τετάρτη στο Υπουργικό Συμβούλιο, όπως και άλλοι υπουργοί (λ.χ. η υπουργός Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου η οποία είναι επίσης υπέρ της λήψης μέτρων, ο υφυπουργός Οικονομικών Φίλιππος Σαχινίδης, ο υπουργός Απασχόλησης Ανδρέας Λοβέρδος), καθώς και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θόδωρος Πάγκαλος ο οποίος επίσης διεκτραγωδεί την κατάσταση και εισηγείται τη λήψη μέτρων.

Οι διαρροές. Πάντως, μετά τη δραματική τοποθέτηση Παπανδρέου περί κινδύνου απώλειας της εθνικής κυριαρχίας λόγω των δημοσιονομικών προβλημάτων, στελέχη του υπουργείου Οικονομίας άφηναν να διαρρεύσει στα μέσα ενημέρωσης ότι η κυβέρνηση αναμένεται να συνεδριάσει το Σαββατοκύριακο ώστε να ανακοινώσει νέα σκληρά μέτρα- με ελάχιστο το πάγωμα των μισθών απο 2.000 ευρώ. Μέτρα τα οποία θα ανακοίνωνε και ο ίδιος ο κ. Παπακωνσταντίνου στους ομολόγους του κατά τις επισκέψεις που έχουν προγραμματισθεί σε σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες την επόμενη εβδομάδα.

Έκπληξη για τη διαφαινόμενη στροφή Παπανδρέου αισθάνθηκαν και οι έως τώρα υποστηρικτές της «ήπιας προσαρμογής», όπως η υπουργός Οικονομίας Λούκα Κατσέλη, οι οποίοι θεωρούσαν ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να συνεχίσει στην ίδια γραμμή, αλλά και ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Χρήστος Παπουτσής. Η κυρία Κατσέλη μάλιστα την Πέμπτη το μεσημέρι σε συνεδρίαση του ΚΤΕ Εμπορίου του ΠΑΣΟΚ εμφανιζόταν βέβαιη ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να πάρει άλλα μέτρα πέρα από τα φορολογικά. Το πάγωμα μισθών. Ο κ. Παπουτσής, που βρίσκεται στην ομάδα των στελεχών του ΠΑΣΟΚ τα οποία θέλουν την τήρηση των προεκλογικών δεσμεύσεων του κόμματος με κάθε κόστος, ήταν αυτός που είχε επιβάλει ουσιαστικά στον υπουργό Οικονομικών να πάρει πίσω το πάγωμα των μισθών πάνω από 2.000 ευρώ και είχε συνοδεύσει την παρέμβασή του με επίθεση στους κ.κ. Αλμούνια και Τρισέ. Τότε είχε υποστηριχθεί ότι ο κ. Παπουτσής εξέφραζε την πλειοψηφία των βουλευτών του κόμματος οι οποίοι του είχαν διαμαρτυρηθεί για το πάγωμα των μισθών και την αθέτηση των προεκλογικών δεσμεύσεων του ΠΑΣΟΚ. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη συνεδρίαση του ΚΤΕ Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ την Τετάρτη μόνον ο κ. Ανδρουλάκης και η κ. Βάσω Παπανδρέου τάχθηκαν υπέρ της λήψης σκληρών μέτρων, ενώ οι υπόλοιποι βουλευτές ζητούσαν την τήρηση των προεκλογικών δεσμεύσεων του ΠΑΣΟΚ.

Στο ΠΑΣΟΚ. Πάντως η διχοτόμηση της κυβέρνησης, που διατρέχει και τον κομματικό κορμό του ΠΑΣΟΚ σχετικά με την κρίση και τον τρόπο αντιμετώπισής της, είναι ένα θέμα που δεν πρόκειται να τελειώσει με την ομιλία του κ. Παπανδρέου στο Υπουργικό Συμβούλιο της Τετάρτης, όπου έθεσε θέμα κινδύνου για την εθνική κυριαρχία εξαιτίας της οικονομίας. Εκείνοι που γνωρίζουν τα πρόσωπα και τα πράγματα στο ΠΑΣΟΚ και την κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι «αυτό το σίριαλ έχει ακόμη πολλά επεισόδια» και περιμένουν να δουν τα πρώτα μέτρα που θα λάβει η κυβέρνηση, τις αντιδράσεις των αγορών μετά τις χθεσινές δηλώσεις του κ. Παπανδρέου, καθώς και το τι θα περιλαμβάνει το πρόγραμμα σταθεροποίησης που θα παρουσιάσει στα μέσα Ιανουαρίου.

«Δεν θα πληρώσουν την κρίση οι μισθωτοί»

Αντίθετος στη λήψη πρόσθετων μέτρων δημοσιονομικού χαρακτήρα εμφανίστηκε ο Γιώργος Παπανδρέου σε μία καθησυχαστική εμφάνιση στις Βρυξέλλες, τονίζοντας ότι η πρόσφατη εξέλιξη στην οικονομία- με την επίθεση των αγορών και τα δημοσιεύματα του ξένου Τύπου- «δεν αλλάζει την πολιτική μας, αντιθέτως την επιβεβαιώνει».

Μιλώντας μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, ο Πρωθυπουργός εμφανίστηκε αποφασισμένος να διαψεύσει τις «αναλύσεις για μέτρα που δήθεν πρόκειται να πάρουμε», όπως είπε χαρακτηριστικά και ξεκαθάρισε ότι «ναι, θα υπάρξουν σκληρά μέτρα, αλλά απέναντι στη διαφθορά, όχι απέναντι στον μισθωτό. Δεν θα την πληρώσει ο κοσμάκης», συμπλήρωσε. Και πρόσθεσε ότι «έχουμε συστημική διαφθορά, τεράστια σπατάλη, παρασιτική λογική, ανομία, εισφοροδιαφυγή, φοροδιαφυγή- λίγο να τα χτυπήσουμε αυτά έχουμε λύσει το οικονομικό πρόβλημα». Ο κ. Παπανδρέου αναφέρθηκε κατ΄ επανάληψη στο κοινωνικό κράτος «που δεν ήρθαμε για να το γκρεμίσουμε, αλλά να το ενισχύσουμε» και οι αλλαγές θα πονέσουν, αλλά «αυτούς που πρέπει, όχι τους μισθωτούς».

Μόνο προτάσεις. Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, «είμαστε στη φάση της επιτήρησης της οικονομίας που μπορούν να μας προτείνουν και μέτρα. Αυτό είναι μια μερική άρση της κυριαρχίας. Η αξιόπιστη πολιτική είναι και κλειδί για τις αγορές. Το πώς θα το κάνουμε αυτό όμως είναι δικό μας ζήτημα. Εγώ έχω βάλει το στοίχημα να το πετύχω προστατεύοντας το εισόδημα του πολίτη, χτυπώντας στη ρίζα το πρόβλημα».

Αναφερόμενος στη συνάντηση με τους πολιτικούς αρχηγούς, είπε ότι μπορεί να υπάρχουν ιδεολογικές διαφορές, αλλά περνούμε μια κρίση και πρέπει να οδηγηθούμε σε «ρήξη με αντιλήψεις». Για παράδειγμα, είπε «δεν έρχονται επενδύσεις λόγω της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς, αυτά είναι βασικά θέματα δημοκρατίας. Το ίδιο και η φοροδιαφυγή. Και θα καταθέσω συγκεκριμένες προτάσεις». Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός εν όψει της συνάντησης με τους κοινωνικούς εταίρους ζήτησε την ευρύτερη δυνατή κοινωνική συναίνεση. Ο κ. Παπανδρέου ρωτήθηκε κατ΄ επανάληψη- και μάλιστα από το πρακτορείο Βloomberg και τους «Financial Τimes»- εάν προτίθεται να περιορίσει τις δημόσιες δαπάνες ή να περιορίσει τους μισθούς του Δημοσίου (σ.σ.: κατεύθυνση προς την οποία έχει πιεσθεί και ο κ. Παπακωνσταντίνου στο ΕCΟFΙΝ). Στις απαντήσεις του υπήρξε κατηγορηματικός: «Να τελειώσει αυτή η φιλολογία. Δεν είμαστε στο χείλος του γκρεμού. Δεν είμαστε εκεί. Οι μισθωτοί είναι το πρόβλημα; Τα προβλήματα είναι βαθύτερα». Πρόσθεσε δε πως αυτό που μας δεσμεύει είναι ο προϋπολογισμός.

Πράσινη οικονομία. Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, «έχουμε δυνατότητες. Υπάρχει η κατεύθυνση της πράσινης οικονομίας, της αιολικής ενέργειας, του τουρισμού, της μεσογειακής διατροφής. Μιας άλλης αναπτυξιακής πορείας. Για μια βιώσιμη, υγιή, δίκαιη οικονομία, που θα στηρίζεται στο τρίπτυχο ενίσχυση και τόνωση της οικονομίας, νοικοκύρεμα και πράσινη ανάπτυξη».

Νωρίτερα, στη δική της συνέντευξη Τύπου η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ είχε δηλώσει πως ο κ. Παπανδρέου εμφανίστηκε στη σύνοδο αποφασισμένος να εργαστεί για να μειώσει το έλλειμμα, κάτι που ο κ. Γιούνκερ έχει πει ότι κατεπείγει. Και ο κ. Παπανδρέου μας ξεκαθάρισε ότι θα αναλάβει τις ευθύνες του μέσω διαρθρωτικών αλλαγών. Σε λίγο διαφορετικούς τόνους, ο Γάλλος Πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί είπε ότι πρέπει να ληφθούν σκληρά μέτρα στην Ελλάδα.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός ευχαρίστησε τους εταίρους για τη στήριξη που του παρείχαν, αλλά κοινοτικές πηγές έλεγαν πως αυτό δεν σημαίνει πως οι πιέσεις δεν θα συνεχιστούν. Και υπενθύμιζαν πως και ο κ. Παπακωνσταντίνου είχε λάβει πρόσφατα στήριξη στο ΕCΟFΙΝ, αλλά οι πιέσεις άρχισαν αμέσως μετά, όπως είχε προαναγγείλει διακριτικά ο κ. Αλμούνια. Απλώς, προσέθεταν, οι ηγέτες έχουν καταλάβει ότι κανέναν δεν συμφέρει η ανάδειξη του λεγόμενου «ελληνικού προβλήματος» σε πολιτικό επίπεδο- κυρίως όταν οι αγορές πιέζουν από μόνες τους υπέρ του δέοντος.